ESD staat voor Emergency Shutdown: de noodstop van een installatie. Het is een apart veiligheidssysteem, los van het DCS. Waar het DCS de fabriek regelt, bewaakt de ESD alleen een paar kritieke grenzen. Wordt er één overschreden, dan brengt hij de installatie automatisch naar een veilige toestand: kleppen dicht, pompen uit, branders uit. Dat heet een trip.
Waarom apart van het DCS?
Omdat een beveiliging moet werken, ook als de regeling faalt. Daarom heeft de ESD vaak eigen meters, eigen logica en eigen kleppen. Hoe betrouwbaar zo’n beveiliging moet zijn, ligt vast in een veiligheidsniveau (SIL).

Laag-laag en hoog-hoog
Een ESD grijpt pas in op de tweede grens. Eerst komt een gewoon alarm (laag of hoog) in het DCS, zodat de operator nog kan ingrijpen. Lukt dat niet, dan volgt de trip op laag-laag of hoog-hoog. Een voorbeeld uit de game: zakt het niveau in de stoomdrum van de ketel naar laag-laag (LSLL-100), dan gaan alle branders uit. Zonder water in de drum zouden de pijpen van de ketel oververhit raken.
First-out: wat viel als eerste?
Bij een trip komen vaak tientallen alarmen tegelijk binnen, want als de branders uitgaan, zakt alles. De first-out laat zien welke beveiliging als eerste aansprak. Dat is je oorzaak. De rest zijn gevolgen.

Eerst de oorzaak, dan de reset
De gouden regel: reset nooit zomaar. Eerst zoek je uit waarom de beveiliging aansprak, en je lost het op. Pas als de oorzaak weg is, reset je de ESD en start je de installatie volgens de procedure weer op. Wie zonder nadenken reset, zit vaak binnen een minuut opnieuw in een trip, of erger.

Overbruggen: alleen met een vergunning
Soms moet een beveiliging tijdelijk overbrugd worden, bijvoorbeeld om een meter te testen. Dat mag nooit zomaar: daar hoort een vergunning bij, met afspraken over wie het weet, hoe lang het duurt en wat je in de tussentijd extra bewaakt.
In Proces Simulator zit je zelf achter het bord: zes verzonnen fabrieken, echte regelkringen, alarmen en trips. Gratis demo vanaf 18 december.
Geschreven door Martijn de Vries, procesoperator en maker van Proces Simulator. Alle installaties in de game zijn verzonnen.