Uitleg · door een procesoperator

Hoe werkt een destillatiekolom?

De destillatiekolom is het hart van een raffinaderij. Hier wordt ruwe olie gescheiden in producten. Zo werkt dat, aan de hand van kolom C-701 uit de game.

Ruwe olie is een mengsel van duizenden stoffen met elk een eigen kookpunt. Een destillatiekolom scheidt die stoffen door ze te verwarmen en te laten verdampen. Wat licht is, stijgt naar boven. Wat zwaar is, blijft onderin. Onderweg haal je de verschillende fracties eruit.

Kolom C-701 met schotels, temperaturen en zijstromen
Echt gamebeeld kolom C-701 in de game: onderin ruim 340 °C, bovenin zo’n 120 °C. Elke laag haalt een andere fractie uit de olie.

Stap 1: opwarmen in de oven

Eerst gaat de olie door warmtewisselaars en een fornuis. Daar wordt hij verhit tot ongeveer 350 °C. Een deel verdampt al. Dat mengsel van damp en vloeistof gaat onderin de kolom.

Stap 2: scheiden op de schotels

In de kolom zitten tientallen schotels boven elkaar. In de game zijn het er 44. Damp stijgt op door de vloeistof op elke schotel. Daarbij condenseren de zwaardere stoffen en verdampen de lichtere. Zo ontstaat er van onder naar boven een temperatuurverloop, en op elke hoogte zit een andere fractie.

  • Top: gas en nafta (de basis voor benzine).
  • Hoger in het midden: kerosine (vliegtuigbrandstof).
  • Lager in het midden: diesel (gasolie).
  • Bodem: residu, de zware rest.
Volledig kolomscherm RAF-720 met condensor, refluxvat en zijstrippers
Echt gamebeeld het complete kolomscherm: bovenin de luchtkoeler en het refluxvat V-702, rechts de zijstrippers S-701 (kerosine) en S-702 (diesel).

Stap 3: koelen, reflux en zijstrippers

Bovenin wordt de damp gekoeld en gecondenseerd in een luchtkoeler en opgevangen in het refluxvat. Een deel gaat als product weg, een deel gaat als reflux terug de kolom in. Die koude reflux zorgt voor een scherpe scheiding. Meer reflux geeft een zuiverder product, maar kost ook meer energie.

De zijstromen kerosine en diesel gaan elk door een kleine zijstripper. Daar blaast stoom de lichte delen eruit die er niet in horen. Zo blijft het product binnen de specificatie, bijvoorbeeld voor het vlampunt.

Stap 4: de vacuümkolom

Het residu onderin bevat nog waardevolle zware olie. Die kun je niet verder verhitten zonder dat de olie gaat kraken (ontleden). Daarom gaat het residu naar een vacuümkolom: bij een lage druk kookt alles bij een lagere temperatuur, en zo haal je er nog gasolie uit.

Vacuümkolom van de raffinaderij in Proces Simulator
Echt gamebeeld de vacuümkolom in de game: onder vacuüm haal je de laatste waardevolle fracties uit het residu.

Wat bewaakt de operator?

Temperaturen over de hoogte van de kolom, de druk bovenin, de niveaus in de bodem en het refluxvat, de verhouding tussen reflux en product, en het drukverschil over de kolom. Loopt dat drukverschil op, dan dreigt flooding: de kolom “verdrinkt” en de scheiding stort in.

Wil je weten wat er met het zure water uit de kolom gebeurt? Dat gaat naar de zuurwaterstripper van de raffinaderij. Die speel je in de gratis demo.

Probeer het zelf, zonder risico

In Proces Simulator zit je zelf achter het bord: zes verzonnen fabrieken, echte regelkringen, alarmen en trips. Gratis demo vanaf 18 december.

Meld je aan voor de gratis demo

Geschreven door Martijn de Vries, procesoperator en maker van Proces Simulator. Alle installaties in de game zijn verzonnen.